Stress

Stress is een vorm van spanning die in het lichaam van mensen of dieren optreedt als reactie op externe prikkels en die gevolgd worden door een bepaald patroon van fysiologische reacties (Wikipedia)

De term stress komt uit de metaalnijverheid en geeft de waarde aan bij dewelke een materiaal onder invloed van een externe factor zoals druk of warmte, een onomkeerbare verandering ondergaat. Bvb wanneer het metaal zodanig plooit dat het niet meer terug in de oorspronkelijke vorm terug kan komen.

Er zijn dus bepaalde ‘stressoren’, dat zijn de externe invloeden die bepaalde ‘stressreacties’ in het lichaam op gang brengen.

In feite behoort stress tot ons afweermechanisme dat gebruikt wordt tegen dingen die ons leven in gevaar kunnen brengen.

Wanneer we in een gevaarsituatie terechtkomen, hebben we de keuze om daaruit weg te vluchten of de situatie het hoofd te bieden door te vechten.

In beide gevallen echter hebben we daarvoor kracht en energie nodig. De kracht die we normaal hebben volstaat dan niet zodat we een extra energiebron moeten aanspreken. Om die extra energie vrij te maken, maakt het lichaam het hormoon adrenaline (Epinefrine) aan.

Dit hormoon zorgt in het lichaam voor de typische stressreacties zoals het verhogen van de hartslag, het sneller en oppervlakkiger gaan ademen, zweten, droge mond krijgen, enz… Het hormoon adrenaline maakt het lichaam alerter. Daarnaast wordt eveneens in de bijnierschors het hormoon cortisol aangemaakt uit cholesterol. Cortisol zorgt er op zijn beurt voor dat in de spieren bepaalde eiwitten afgebroken worden waaruit aminozuren vrijkomen waaruit glucose of energie gemaakt kan worden.

Op zich heeft dat allemaal zijn nut en kan het tot betere prestaties leiden. Tenminste als de stress niet te hoog wordt, anders dreigen we de controle te verliezen of zelfs helemaal dicht te klappen.

Belangrijk is ook dat we de extra opgewekte energie ook effectief kunnen gebruiken, anders hoopt ze zich op in het lichaam en kan daar schade berokkenen.

De stress prikkel mag ook niet te lang aanhouden (bvb door hem steeds weer in gedachte op te roepen). Anders blijven we onnodig adrenaline aanmaken die het lichaam blijft over-stimuleren.

Om dat te voorkomen moet het lichaam die overtollige adrenaline proberen weg te werken. De chemische reactie die daarvoor nodig is, zorgt voor een residu dat zich tegen de aderwand afzet en deze doet dichtslibben. Bij dit proces worden ook veel vrije radicalen gevormd.

Bij de stressoren dient aangestipt dat hoewel aangegeven dat het om externe factoren gaat, ook inwendige factoren voor stress kunnen zorgen. Het te warm hebben of te weinig zuurstof binnenkrijgen kan voor interne stress zorgen.

We kunnen ons ook bepaalde prikkels voor de geest halen, bvb door aan negatieve dingen te denken en zo eveneens het stress mechanisme op gang brengen.

De beleving van een externe prikkel is eveneens persoonsgebonden. Wat de ene persoon bedreigend vindt, kan voor de andere precies een uitdaging zijn. Alles hangt er van af in hoeverre men zichzelf in staat ziet het hoofd te bieden aan de prikkel of factor (Coping)

Of stress stimulerend zal werken (eustress) dan wel eerder remmend (distress) hangt dus van persoon tot persoon af.

Hetzelfde geldt voor het feit of stress al dan niet ziek zal maken.

Er bestaat hoe dan ook een duidelijk verband tussen het risico op hart en vaatziekten en stress. Ook het risico op kanker wordt met stress in verband gebracht. De vrije radicalen zullen daar wel iets mee te maken hebben.

Om te voorkomen dat men ziekt wordt van stress, zal men het aantal stressoren zo veel mogelijk moeten beperken, maar dat is niet altijd mogelijk.

Een positieve ingesteldheid kan al veel doen. Waar men vooral moet voor zorgen is dat perioden van stress steeds gevolgd worden door ontspanning zodat het lichaam kan recupereren.

Letten op een goede ademhaling helpt ook stress onder controle te krijgen.

Is stress nu eenmaal onvermijdelijk, zorg dan voor een goede voeding en voldoende beweging om de nadelige gevolgen en de verandering in de werking van het immuunsysteem tegen te gaan. VEB kan daarbij helpen.

Disclaimer

Deze informatie is in geen geval bedoeld als behandeling, diagnose of genezing van lichamelijke of geestelijke afwijkingen. Raadpleeg altijd uw arts wanneer u met gezondheidsproblemen kampt, van welke aard ook.